Eğitim Dersleri

Enerji Türleri Nelerdir?

ENERJİ VE TÜRLERİ

Enerji Nedir Sorusuna Şöyle bir cevap verebiliriz.Bir cisimde bulunan ve ortaya bir iş çıkarmaya yarayan güce “enerji” adı verilir. Örneğin bir canlıda, bir makinede, suda, rüzgârda… bir iş yapabilme gücü vardır.

İlk insanlar, kas enerjisi kullanırlardı. Günümüzde ise çok çeşitlenmiştir. Çağlayanların enerjisinden güneş ve atom enerjisine değin çeşitli biçimlerde enerji üretilmiştir. Ortaya, doğal enerji yanında, kimyasal değişmeler yoluyla çeşitli enerjiler çıkmıştır. Ayrıca bunlar birbirlerine dönüştürülmekte, başka bir yere taşınmaktadır. Örneğin kömürde bulunan kimyasal enerji, yanma ile ısı enerjisine dönüşür. Su buharındaki ısı enerjisi, bir pistonun itmesiyle mekanik enerji olur. Elektrik enerjisi ise uzaklara götürülür; çeşitli biçimlere çevrilir.

Enerji Türleri

1) Gizil (potansiyel) enerji: Cisimlerde gizli olarak bulunan, kullanılmaya hazır güçtür. Örneğin yukardan dökülen bir suda, gerilen bir yayda, kurulan bir saat zembereğinde, doldurulmuş bir silahta bulunan gizil güç, bu türe girer. Gizil enerji, bir cismin yeri ve durumu değiştirilerek elde edilir.

2) Devimsel (kinetik) enerji: Cisimlerin devinime (harekete) geçirilmesinden elde edilen enerjidir. Bu enerji, cismin hızına bağlı olarak değişir. Örneğin silah mermisinde devimsel bir enerji vardır. Merminin hızı yükseldiği ölçüde, enerji de büyür.

Genel olarak, cisimlerdeki gizili enerji, cisme devinim ve hız kazandırılarak elde edilir. Örneğin yüksekten dökülen su, bir değirmen tekerleğine çarptığı, gerilen yay serbest bırakılarak oku fırlattığı, kurulu saat zembereği saat dişlerini devinime geçirdiği, kurşun dolu silah, kullanıldığı zaman, su, yay, zemberek, kurşunda bulunan gizil enerji, devimsel enerjiye dönüşür.

Günlük yaşamın çeşitli alanlarında karşımıza çıkan mekanik, ısı, elektrik, kimyasal ve nükleer enerji türleri, cisimlerdeki gizili enerjinin ortaya çıkarılması ve birbirlerine dönüştürülmesiyle elde edilmiştir. Örneğin elektrik akımı, iletken bir telden geçerse, telin ısınmasına yol açar (ısınma enerjisi); magnetik alan içine yerleştirilmiş bir iletkene verilirse mekanik enerjiye dönüşür. Her gün ısınma enerjisi olarak kullandığımız kömür ve petrol, milyonlarca yıl yeraltında birikmiş kimyasal enerjidir. Patlamalı benzin motorlarında, benzin buharı-oksijen karışımının kimyasal enerjisi, ısı ve mekanik enerji doğurur, vb.

Tarihsel evrim, enerji türlerinin kullanımında da görülür. İlkçağlarda odun kullanılmış. Daha sonra odunun yerini kömür almış. Günümüzde kömür yerine petrol ve doğalgaz kullanılıyor. Ne var ki, başta da söylediğimiz gibi, jeoolojik çağlar boyunca, Güneş’in biriktirdiği doğal kaynaklar, giderek azalmakta ve tükenmektedir. Su ile üretilen enerji sınırlıdır. Bu nedenle, sınırsız ve tükenmez gibi görülen nükleer enerji üstündeki araştırmalar yoğunlaşmıştır. Gelişmiş Batı ülkelerinde, elektrik üreten nükleer santrallari giderek artmaktadır. Gemilerde nükleer motor kullanılmaktadır.

Enerji İle Elde Edilen Kaynaklar

Başlangıçtan bugüne, enerji elde edilen kaynaklar şunlardır: 1) İnsan gücü, 2) Hayvan gücü, 3) Odun ve kömür, 4) Su kaynakları (barajlar), 5) Petrol, 6) Gazlar, 7) Güneş,, 8) Sıcak su kaynakları (kaplıca ve ılıcalar), 9) Rüzgar gücü, 10) Uranyum madeni (nükleer enerji).

Enerji Tassaruf Haftası


Etiketler: , , , , ,

Yorum Yaz

Daha fazla Genel, Kategorisiz
Enerji Tasaruffu Haftası

ENERJİ TASARRUFU HAFTASI(Ocak ayının ikinci pazartesi günü başlar.) Enerjinin son derece önem kazandığı bir çağda yaşıyoruz. Sanayileşmek, kalkınmak, çağdaş koşullara...

Verem Mikrobunu Kim Buldu?

ROBERT HOCH Verem mikrobunu bulan Koch, Almanya'nın Clausthal kentinde (1843) doğdu. 1862'de Tıp Fakültesini bitirdi. Avrupa ülkelerinin birçok hastanelerinde çalıştı;...

Verem Türleri

VEREM TÜRLERİ Verem basili bedendeki birçok organa yerleşip hastalığa yol açabilir. Akciğer veremi dışında kalan türleri de şöyle özetleyebiliriz: Miliyer...

Kapat